تحلیل احساسات با فاندینگ ریت و اوپن اینترست؛ بررسی رفتار معامله‌گران بازار مشتقه

سلام به همراهان عزیز، من امید حق‌دوست هستم.

به جلسه پنجم از دوره جامع تحلیل احساسات ارز دیجیتال خوش آمدید.

در جلسات گذشته یاد گرفتیم که احساسات بازار را می‌توان از طریق روان‌شناسی معامله‌گران، شاخص ترس و طمع و گفتگوهای شبکه‌های اجتماعی بررسی کرد.

اما آیا راه دیگری هم برای شناخت رفتار فعالان بازار وجود دارد؟

بله. یکی از روش‌های مهم، بررسی داده‌های بازار مشتقه است.

در این جلسه می‌خواهم درباره سه مفهوم مهم صحبت کنم: فاندینگ ریت، اوپن اینترست و نسبت موقعیت‌های لانگ به شورت.

این داده‌ها می‌توانند اطلاعاتی درباره وضعیت قراردادهای باز، هزینه نگهداری موقعیت‌ها و نحوه توزیع موقعیت‌های معاملاتی ارائه دهند.

البته باید از همان ابتدا تأکید کنم که هیچ‌کدام از این شاخص‌ها به‌تنهایی قادر به پیش‌بینی قطعی قیمت نیستند.

هدف ما در این جلسه، شناخت سازوکار این داده‌ها و محدودیت‌های تفسیر آن‌هاست.

تحلیل احساسات در بازار مشتقه چیست؟

تحلیل احساسات در بازار مشتقه یا Derivatives Market Sentiment Analysis به بررسی داده‌های قراردادهای مالی وابسته به قیمت دارایی‌ها گفته می‌شود.

در بازار ارز دیجیتال، قراردادهای مشتقه می‌توانند بر پایه دارایی‌هایی مانند بیت کوین یا اتریوم تعریف شوند.

برخلاف معاملات اسپات که معمولاً با خریدوفروش مستقیم دارایی همراه هستند، معاملات مشتقه بر قراردادهایی تکیه دارند که ارزش آن‌ها به قیمت دارایی پایه وابسته است.

بررسی اطلاعات این قراردادها می‌تواند به شناخت بخشی از رفتار فعالان بازار کمک کند.

اما نکته مهم این است که داده‌های مشتقه الزاماً احساسات واقعی همه معامله‌گران را نشان نمی‌دهند.

برای مثال، یک موقعیت شورت ممکن است برای پوشش ریسک دارایی دیگری ایجاد شده باشد، نه صرفاً به دلیل بدبینی نسبت به آینده قیمت.

بنابراین، باید میان نوع موقعیت معاملاتی و انگیزه واقعی معامله‌گر تفاوت قائل شویم.

فاندینگ ریت چیست؟

فاندینگ ریت یا Funding Rate یکی از مفاهیم مهم قراردادهای دائمی ارز دیجیتال است.

قراردادهای دائمی یا Perpetual Futures برخلاف قراردادهای آتی دارای سررسید، تاریخ انقضای مشخصی ندارند.

در بسیاری از این قراردادها، سازوکاری به نام فاندینگ وجود دارد که به نزدیک نگه داشتن قیمت قرارداد به قیمت دارایی پایه کمک می‌کند.

فاندینگ معمولاً به شکل پرداخت‌های دوره‌ای میان دارندگان موقعیت‌های لانگ و شورت انجام می‌شود.

میزان و زمان این پرداخت‌ها به مقررات و فرمول محاسباتی پلتفرم بستگی دارد.

فاندینگ ریت مثبت چه معنایی دارد؟

در ساختار رایج بسیاری از قراردادهای دائمی، زمانی که فاندینگ ریت مثبت باشد، دارندگان موقعیت لانگ به دارندگان موقعیت شورت پرداخت انجام می‌دهند.

این وضعیت ممکن است با تقاضای بیشتر برای قرار گرفتن در معرض افزایش قیمت همراه باشد.

اما فاندینگ مثبت به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که بیشتر معامله‌گران خوش‌بین هستند.

همچنین نمی‌توان از مثبت بودن فاندینگ نتیجه گرفت که قیمت در آینده افزایش یا کاهش خواهد یافت.

برای تفسیر بهتر این داده باید شرایط قرارداد و وضعیت کلی بازار را نیز در نظر گرفت.

فاندینگ ریت منفی چه معنایی دارد؟

در ساختار رایج قراردادهای دائمی، فاندینگ منفی معمولاً به معنای پرداخت از طرف دارندگان موقعیت شورت به دارندگان موقعیت لانگ است.

این وضعیت ممکن است نشان دهد تقاضا برای موقعیت‌های شورت نسبتاً بیشتر شده است.

با این حال، فاندینگ منفی همیشه نشانه بدبینی عمومی نیست.

بعضی معامله‌گران از قراردادهای مشتقه برای پوشش ریسک یا راهبردهای خنثی نسبت به جهت بازار استفاده می‌کنند.

در نتیجه، جهت فاندینگ به‌تنهایی نمی‌تواند انگیزه تمام فعالان بازار را مشخص کند.

مثال آموزشی از محاسبه فاندینگ

برای درک بهتر مفهوم فاندینگ، یک مثال فرضی را بررسی می‌کنیم.

تصور کنید ارزش اسمی یک موقعیت در قرارداد دائمی برابر با ۱۰۰۰ دلار است.

اگر نرخ فاندینگ یک دوره برابر با ۰٫۰۱ درصد باشد، مقدار فاندینگ آن دوره در یک محاسبه ساده برابر است با:

۱۰۰۰ × ۰٫۰۰۰۱ = ۰٫۱۰ دلار

یعنی ده سنت.

این محاسبه فقط برای توضیح مفهوم فاندینگ است.

مقدار واقعی پرداخت به ارزش موقعیت در زمان محاسبه، فرمول قرارداد، جهت فاندینگ و مقررات پلتفرم وابسته است.

همچنین فاندینگ ممکن است در دوره‌های بعدی تغییر کند.

آیا فاندینگ ریت بالا نشانه تغییر روند است؟

یکی از برداشت‌های رایج این است که فاندینگ مثبت و بسیار بالا، حتماً نشانه نزدیک بودن کاهش قیمت است.

اما چنین نتیجه‌ای قطعی نیست.

فاندینگ بالا ممکن است برای مدتی ادامه پیدا کند.

از طرف دیگر، شرایط نقدشوندگی، اخبار اقتصادی و رفتار معامله‌گران می‌توانند تغییر کنند.

فاندینگ ریت اطلاعاتی درباره وضعیت قراردادهای دائمی ارائه می‌دهد، اما به‌تنهایی زمان تغییر روند را مشخص نمی‌کند.

من معتقدم ارزش اصلی این شاخص در شناخت ساختار بازار است، نه پیش‌بینی قطعی حرکت بعدی قیمت.

اوپن اینترست چیست؟

اوپن اینترست یا Open Interest یکی دیگر از داده‌های مهم بازار مشتقه است.

این شاخص به تعداد یا ارزش قراردادهای باز اشاره دارد که هنوز بسته یا تسویه نشده‌اند.

برای مثال، تصور کنید در یک بازار فرضی، تعداد قراردادهای باز از ۱۰ هزار قرارداد به ۱۲ هزار قرارداد افزایش پیدا کرده است.

این تغییر نشان می‌دهد تعداد قراردادهای باز بیشتر شده است.

اما از این افزایش نمی‌توان نتیجه گرفت که بازار حتماً صعودی یا نزولی خواهد شد.

زیرا هر قرارداد مشتقه دارای دو طرف است و افزایش اوپن اینترست به‌تنهایی جهت غالب انتظارات را مشخص نمی‌کند.

تفاوت اوپن اینترست و حجم معاملات

یکی از اشتباهات رایج، یکسان دانستن اوپن اینترست و حجم معاملات است.

حجم معاملات یا Trading Volume نشان می‌دهد در یک بازه زمانی چه مقدار معامله انجام شده است.

اما اوپن اینترست تعداد یا ارزش قراردادهایی را نشان می‌دهد که همچنان باز هستند.

برای مثال، ممکن است در یک روز حجم معاملات بسیار بالا باشد، اما اوپن اینترست تغییر زیادی نکند.

این وضعیت می‌تواند زمانی رخ دهد که تعداد زیادی قرارداد معامله شوند، اما در مجموع تعداد قراردادهای باز تقریباً ثابت بماند.

بنابراین، حجم معاملات و اوپن اینترست دو مفهوم متفاوت هستند.

افزایش اوپن اینترست چه معنایی دارد؟

افزایش اوپن اینترست نشان می‌دهد تعداد یا ارزش قراردادهای باز بیشتر شده است.

این اتفاق می‌تواند با افزایش مشارکت در بازار مشتقه همراه باشد.

اما افزایش اوپن اینترست لزوماً به معنای ورود سرمایه جدید به شکل قابل‌مقایسه با خرید نقدی دارایی نیست.

همچنین ممکن است ارزش دلاری اوپن اینترست به دلیل تغییر قیمت دارایی پایه افزایش پیدا کند، حتی اگر تعداد قراردادها ثابت مانده باشد.

به همین دلیل، هنگام بررسی این شاخص باید مشخص کنیم داده‌ها بر اساس تعداد قرارداد، مقدار دارایی یا ارزش دلاری گزارش شده‌اند.

کاهش اوپن اینترست چه معنایی دارد؟

کاهش اوپن اینترست معمولاً نشان‌دهنده کمتر شدن قراردادهای باز است.

این کاهش ممکن است در نتیجه بسته شدن موقعیت‌ها، تسویه قراردادها یا لیکویید شدن بعضی موقعیت‌ها رخ دهد.

اما کاهش اوپن اینترست به‌تنهایی مشخص نمی‌کند کدام گروه از معامله‌گران موقعیت‌های خود را بسته‌اند.

همچنین نمی‌توان صرفاً از این داده نتیجه گرفت که فشار خرید یا فروش در آینده بیشتر خواهد شد.

ارتباط قیمت و اوپن اینترست

گاهی تحلیلگران تغییرات قیمت و اوپن اینترست را در کنار یکدیگر بررسی می‌کنند.

برای مثال، ممکن است قیمت یک رمزارز افزایش پیدا کند و هم‌زمان اوپن اینترست نیز بیشتر شود.

این وضعیت نشان می‌دهد افزایش قیمت با رشد قراردادهای باز همراه بوده است.

در حالت دیگر، ممکن است قیمت کاهش پیدا کند و اوپن اینترست نیز کمتر شود.

اما این ترکیب‌ها تفسیر قطعی ندارند.

برای شناخت بهتر شرایط باید به نوع قرارداد، ارزش دلاری داده‌ها، نقدشوندگی و سایر عوامل توجه کرد.

به همین دلیل، من توصیه نمی‌کنم از ترکیب ساده قیمت و اوپن اینترست، یک قانون ثابت برای پیش‌بینی بازار بسازیم.

نسبت لانگ به شورت چیست؟

نسبت لانگ به شورت یا Long/Short Ratio یکی دیگر از شاخص‌های شناخته‌شده بازار مشتقه است.

این شاخص در پلتفرم‌های مختلف ممکن است با روش‌های متفاوتی محاسبه شود.

برای مثال، بعضی پلتفرم‌ها نسبت تعداد حساب‌های دارای موقعیت خالص لانگ به حساب‌های دارای موقعیت خالص شورت را نمایش می‌دهند.

برخی دیگر ممکن است داده‌ها را بر اساس گروه مشخصی از معامله‌گران یا اندازه موقعیت‌ها گزارش کنند.

به همین دلیل، قبل از تفسیر این نسبت باید بدانیم دقیقاً چه چیزی اندازه‌گیری شده است.

آیا تعداد لانگ‌ها و شورت‌ها همیشه برابر است؟

در هر قرارداد مشتقه، یک طرف لانگ و طرف دیگر شورت وجود دارد.

بنابراین، در سطح قراردادهای باز، دو طرف متناظر وجود دارند.

اما تعداد حساب‌های دارای موقعیت لانگ و شورت الزاماً برابر نیست.

برای مثال، ممکن است تعداد زیادی حساب کوچک در یک سمت بازار قرار داشته باشند و تعداد کمتری حساب بزرگ در سمت دیگر.

به همین دلیل، نسبت حساب‌های لانگ به شورت می‌تواند از عدد یک فاصله داشته باشد.

این تفاوت یکی از نکات مهم در درک داده‌های بازار مشتقه است.

لیکوییدیشن چیست و چه ارتباطی با احساسات دارد؟

لیکوییدیشن یا Liquidation به بسته شدن اجباری تمام یا بخشی از یک موقعیت مشتقه به دلیل کافی نبودن وثیقه گفته می‌شود.

در دوره‌های نوسان شدید، ممکن است تعداد لیکوییدیشن‌ها افزایش پیدا کند.

بررسی این داده‌ها می‌تواند اطلاعاتی درباره فشارهای ایجادشده در بازار اهرمی ارائه دهد.

اما باید توجه داشت که داده‌های لیکوییدیشن در همه پلتفرم‌ها به یک شکل منتشر نمی‌شوند.

همچنین حجم لیکوییدیشن به‌تنهایی نمی‌تواند وضعیت روانی تمام معامله‌گران را نشان دهد.

آیا لیکوییدیشن گسترده باعث تغییر احساسات بازار می‌شود؟

لیکوییدیشن‌های گسترده ممکن است با افزایش نگرانی و توجه کاربران همراه شوند.

برای مثال، در دوره‌ای که قیمت یک رمزارز نوسان شدیدی دارد، انتشار خبر لیکویید شدن موقعیت‌های بزرگ ممکن است گفتگوهای زیادی در شبکه‌های اجتماعی ایجاد کند.

با این حال، رابطه میان لیکوییدیشن، تغییر قیمت و احساسات عمومی پیچیده است.

گاهی تغییر شدید قیمت باعث لیکوییدیشن می‌شود و خود لیکوییدیشن نیز می‌تواند بر شرایط بازار اثر بگذارد.

بنابراین، نباید این رابطه را همیشه یک‌طرفه در نظر گرفت.

تفاوت احساسات بازار اسپات و بازار مشتقه

یکی از نکات مهم در تحلیل احساسات ارز دیجیتال این است که بازار اسپات و بازار مشتقه ممکن است اطلاعات متفاوتی ارائه دهند.

در بازار اسپات، خریدوفروش مستقیم دارایی انجام می‌شود.

اما در بازار مشتقه، قراردادهایی معامله می‌شوند که ارزش آن‌ها به دارایی پایه وابسته است.

برای مثال، ممکن است فردی در بازار اسپات مالک بیت کوین باشد و هم‌زمان برای کاهش ریسک تغییر قیمت، موقعیتی در بازار مشتقه داشته باشد.

در چنین شرایطی، وجود موقعیت شورت الزاماً به معنای بدبینی آن فرد نسبت به بیت کوین نیست.

این مثال نشان می‌دهد چرا نباید جهت قرارداد را مستقیماً معادل احساسات معامله‌گر بدانیم.

نقش پوشش ریسک در تفسیر داده‌های مشتقه

پوشش ریسک یا Hedging به استفاده از ابزارهای مالی برای کاهش بخشی از ریسک یک دارایی یا موقعیت اشاره دارد.

در بازار مشتقه، بعضی موقعیت‌ها ممکن است با هدف پوشش ریسک ایجاد شوند.

این موضوع باعث می‌شود تفسیر داده‌هایی مانند فاندینگ ریت و نسبت لانگ به شورت پیچیده‌تر شود.

برای مثال، مشاهده تعداد زیادی موقعیت شورت به‌تنهایی ثابت نمی‌کند دارندگان آن‌ها انتظار کاهش قیمت دارند.

ممکن است بخشی از این موقعیت‌ها برای متعادل کردن ریسک دارایی‌های دیگر استفاده شده باشند.

چرا داده‌های صرافی‌های مختلف متفاوت هستند؟

یکی از چالش‌های تحلیل بازار مشتقه، تفاوت روش محاسبه و گزارش داده‌ها در پلتفرم‌های مختلف است.

ممکن است دو صرافی برای یک رمزارز، فاندینگ ریت متفاوتی نمایش دهند.

همچنین روش گزارش اوپن اینترست یا نسبت لانگ به شورت می‌تواند متفاوت باشد.

این اختلاف‌ها ممکن است به نوع قرارداد، روش محاسبه، ترکیب کاربران و شرایط بازار مربوط باشند.

بنابراین، مقایسه مستقیم داده‌ها بدون شناخت روش محاسبه می‌تواند نتیجه گمراه‌کننده‌ای ایجاد کند.

مثال ترکیبی از فاندینگ ریت و اوپن اینترست

فرض کنید در یک بازار فرضی، سه اتفاق رخ داده است:

۱. قیمت بیت کوین افزایش پیدا کرده است.

۲. اوپن اینترست نیز افزایش یافته است.

۳. فاندینگ ریت مثبت‌تر شده است.

از این داده‌ها می‌توان فهمید که رشد قیمت با افزایش قراردادهای باز و تغییر وضعیت فاندینگ همراه بوده است.

اما آیا می‌توان نتیجه گرفت که قیمت حتماً به رشد خود ادامه می‌دهد؟

خیر.

آیا می‌توان گفت قیمت حتماً کاهش خواهد یافت؟

باز هم خیر.

این داده‌ها تنها بخشی از ساختار بازار را توصیف می‌کنند.

برای بررسی دقیق‌تر، به اطلاعات بیشتری درباره نقدشوندگی، نوع قراردادها و شرایط اقتصادی نیاز است.

مهم‌ترین اشتباهات در تحلیل احساسات بازار مشتقه

در این بخش می‌خواهم چند اشتباه رایج را مرور کنم.

اشتباه اول: مثبت بودن فاندینگ را نشانه قطعی رشد قیمت دانستن

فاندینگ مثبت می‌تواند اطلاعاتی درباره شرایط قراردادهای دائمی ارائه دهد، اما نتیجه آینده قیمت را تضمین نمی‌کند.

اشتباه دوم: افزایش اوپن اینترست را همیشه نشانه ورود خریداران دانستن

هر قرارداد مشتقه دارای دو طرف است و افزایش قراردادهای باز، به‌تنهایی جهت انتظارات را مشخص نمی‌کند.

اشتباه سوم: نسبت لانگ به شورت را بدون شناخت روش محاسبه تفسیر کردن

نسبت حساب‌ها با نسبت ارزش موقعیت‌ها یکسان نیست.

اشتباه چهارم: نادیده گرفتن معاملات پوشش ریسک

همه موقعیت‌های مشتقه برای پیش‌بینی جهت قیمت ایجاد نمی‌شوند.

اشتباه پنجم: یکسان دانستن داده‌های تمام صرافی‌ها

روش محاسبه، زمان به‌روزرسانی و مشخصات قراردادها ممکن است متفاوت باشند.

تمرین آموزشی جلسه پنجم

برای درک بهتر این جلسه، یک تمرین ساده و بدون نیاز به معامله واقعی پیشنهاد می‌کنم.

یک مجموعه داده تاریخی از فاندینگ ریت و اوپن اینترست بیت کوین را انتخاب کنید.

سپس سه بازه زمانی مختلف را بررسی کنید.

در هر بازه، وضعیت فاندینگ، تغییرات اوپن اینترست و تغییر قیمت را یادداشت کنید.

در پایان، تلاش کنید پاسخ دهید:

آیا رابطه ثابتی میان این داده‌ها مشاهده می‌شود؟

آیا در همه بازه‌ها نتیجه یکسان بوده است؟

آیا داده‌ها برای توضیح کامل رفتار بازار کافی هستند؟

هدف این تمرین، شناخت محدودیت‌های تفسیر داده‌های مشتقه است، نه استخراج سیگنال قطعی معامله.

جمع‌بندی جلسه پنجم دوره جامع تحلیل احساسات

در این جلسه یاد گرفتیم که تحلیل احساسات بازار ارز دیجیتال فقط به اخبار و شبکه‌های اجتماعی محدود نمی‌شود.

داده‌های بازار مشتقه نیز می‌توانند اطلاعات مهمی درباره ساختار موقعیت‌های باز و شرایط قراردادها ارائه دهند.

با فاندینگ ریت، اوپن اینترست، نسبت لانگ به شورت، لیکوییدیشن و پوشش ریسک آشنا شدیم.

همچنین متوجه شدیم که تفسیر این داده‌ها بدون شناخت روش محاسبه و انگیزه‌های احتمالی معامله‌گران می‌تواند گمراه‌کننده باشد.

اگر بخواهم مهم‌ترین پیام این جلسه را در یک جمله بیان کنم، می‌گویم:

داده‌های بازار مشتقه به ما نشان می‌دهند قراردادها چه وضعیتی دارند، اما لزوماً نمی‌گویند معامله‌گران چه احساسی دارند یا قیمت در آینده چه خواهد شد.

در جلسه ششم، به سراغ تحلیل احساسات با داده‌های آنچین می‌رویم و رفتار هولدرها، جریان ورود و خروج رمزارزها از صرافی‌ها و اطلاعات شبکه بلاکچین را بررسی می‌کنیم.

تا جلسه بعد، موفق و آگاه باشید.

امید حق‌دوست

واژه‌نامه تخصصی جلسه پنجم؛ اصطلاحات انگلیسی با معنی و تلفظ

تلفظ‌های فارسی تقریبی هستند و آوانگاری IPA بر اساس تلفظ رایج انگلیسی آمریکایی نوشته شده است.

۱. Derivatives Market Sentiment Analysis

تلفظ فارسی: دِریوِتیوز مارکِت سِنتیمِنت اَنَلِسیس

تلفظ انگلیسی (IPA): /dɪˈrɪvətɪvz ˈmɑrkɪt ˈsɛntɪmənt əˈnæləsɪs/

معنی: تحلیل احساسات بازار مشتقه

توضیح: بررسی داده‌های قراردادهای مشتقه برای شناخت بخشی از رفتار فعالان بازار.

۲. Funding Rate

تلفظ فارسی: فاندینگ رِیت

تلفظ انگلیسی (IPA): /ˈfʌndɪŋ reɪt/

معنی: نرخ تأمین مالی یا نرخ فاندینگ

توضیح: نرخ مورد استفاده در سازوکار پرداخت‌های دوره‌ای بسیاری از قراردادهای دائمی.

۳. Perpetual Futures

تلفظ فارسی: پِرپِچوئَل فیوچِرز

تلفظ انگلیسی (IPA): /pɚˈpɛtʃuəl ˈfjuːtʃɚz/

معنی: قراردادهای آتی دائمی

توضیح: قراردادهای مشتقه‌ای که تاریخ انقضای مشخصی ندارند.

۴. Long

تلفظ فارسی: لانگ

تلفظ انگلیسی (IPA): /lɔŋ/

معنی: موقعیت وابسته به افزایش قیمت

توضیح: موقعیتی که معمولاً از افزایش قیمت دارایی پایه سود می‌برد.

۵. Short

تلفظ فارسی: شورت

تلفظ انگلیسی (IPA): /ʃɔrt/

معنی: موقعیت وابسته به کاهش قیمت

توضیح: موقعیتی که معمولاً از کاهش قیمت دارایی پایه سود می‌برد.

۶. Open Interest

تلفظ فارسی: اوپِن اینتِرِست

تلفظ انگلیسی (IPA): /ˈoʊpən ˈɪntrəst/

معنی: تعداد یا ارزش قراردادهای باز

توضیح: شاخصی برای نمایش قراردادهای مشتقه‌ای که هنوز بسته یا تسویه نشده‌اند.

۷. Trading Volume

تلفظ فارسی: تریدینگ والیوم

تلفظ انگلیسی (IPA): /ˈtreɪdɪŋ ˈvɑljuːm/

معنی: حجم معاملات

توضیح: مقدار معاملات انجام‌شده در یک بازه زمانی.

۸. Long/Short Ratio

تلفظ فارسی: لانگ شورت رِیشیو

تلفظ انگلیسی (IPA): /lɔŋ ʃɔrt ˈreɪʃioʊ/

معنی: نسبت لانگ به شورت

توضیح: شاخصی که بسته به روش محاسبه، نسب

موفق باشید

بازدیدها: 0